Қағидаларда не өзгерді
Өндірушілердің шығындарын өтеу тәртібін Өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілерінің еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын ұсыну қағидалары белгілейді. Олар 2022 жылғы 1 маусымдағы №308 бұйрықпен бекітілген, ал ақшаны ұлттық институт — «QazIndustry» Қазақстандық индустрия және экспорт орталығы» АҚ төлейді.
Бұрын «цифрлық технологияларды енгізу» шарасына автоматтандырылған басқару жүйелерін, автоматтандырылған жобалау жүйелерін әзірлеу және енгізу, лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз етуді сатып алу кіретін. Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2025 жылғы 17 қазандағы №442 бұйрығы бұл тармақты өзгертті. Өзгерістер жарияланғаннан кейін 60 күн өткен соң күшіне енді, енді шара былай аталады: цифрлық жабдықты сатып алу — пайдаланылмаған 3D-сканер, 3D-принтер, сканер және көшіру функциялары бар кең форматты плоттер-принтер.
2026 жылғы 28 тамыздағы №422 бұйрық өтеу мөлшері туралы тармақты тағы өзгертті: шығындардың 40%-ы және әр шара бойынша жылдық лимиттер. Қолданыстағы мәтінде отандық бағдарламалық қамтамасыз етуге арналған жоғары мөлшерлеме жоқ.
Интернетте әлі де «автоматтандырылған басқару жүйелері» бар ескі редакциялар жүр. Оларға сүйенуге болмайды: соңғы өзгерістердің күнін adilet.zan.kz сайтынан тексеріңіз.
2026 жылы нені өтейді
Негізделген және құжатпен расталған шығындардың 40%-ы өтеледі. Шығындар өтінім берілгенге дейінгі 24 айдан ерте жұмсалмауы керек, ал әр шара бойынша күнтізбелік жылда бір келісімнен артық жасалмайды. Шаралар мен жылдық лимиттер:
- Қызметкерлердің құзыретін арттыру — инженерлерді, өндірістік персоналды және топ-менеджерлерді еңбек өнімділігі мәселелері бойынша Қазақстанда және шетелде даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыру; лимит — жылына 30 млн теңгеге дейін. Бұл шараны ірі бизнес те пайдалана алады.
- Цифрлық технологияларды енгізу — жаңа цифрлық жабдық сатып алу (3D-сканер, 3D-принтер, кең форматты плоттер); лимит — жылына 60 млн теңгеге дейін.
- Технологиялық процестерді жетілдіру — энергоаудит, жаңа технологиялық жабдық, монтаж бен шеф-монтаж және жабдықпен жұмыс істеуге оқыту; лимит — жылына 60 млн теңгеге дейін, монтаж бен шеф-монтажға — 12 млн теңгеге дейін.
- Өндірісті ұйымдастыру тиімділігін арттыру — энергия тиімді және жасыл технологиялар, үнемді өндіріс элементтері (Kaizen, TPM, Six Sigma, 5S, Kanban); лимит — жылына 20 млн теңгеге дейін.
Логистикалық және тоңазытқыш жабдық, крандар, көлік пен жүк тиегіштер технологиялық жабдыққа жатпайды. Басқа мемлекеттік қолдау бағдарламасы бойынша бюджеттен төленген шығындар қайта өтелмейді.
Өтемді кім ала алады
Кәсіпорын мына талаптарға сай болса, өтінім қарауға жіберіледі:
- басым тауарлар тізбесіндегі өнімді шығарса (2022 жылғы 30 мамырдағы №306 бұйрық) — бұл негізінен өңдеу өнеркәсібі: мысалы, азық-түлік пен сусындар, жиһаз, киім мен аяқ киім, құрылыс материалдары, қаптама;
- тіркелгеніне кемінде бір жыл болса;
- өтінім берген күні салық, зейнетақы жарналары және әлеуметтік аударымдар бойынша берешегі болмаса;
- алдыңғы үш жыл бойы салық аударымдарын жыл сайын көбейтіп келсе — тіркелгеніне жеті жылдан аз болса немесе кәсіпорын салықтан босатылса, бұл талап қолданылмайды;
- қазақстандық тауар өндірушілер тізілімінде тұрса.
Ірі бизнес (қызметкерлерді оқытуды қоспағанда), акцияларының 50%-ы не одан көбі тікелей немесе жанама түрде мемлекетке тиесілі компаниялар, АЭА қатысушылары және бұрын келісімді бұзып, ақшаны қайтармағандар бұл шараларды пайдалана алмайды. Жеке кәсіпкер өтінім бере алады: ол соңғы үш жылдағы барлық салықтар бойынша дербес шоттан үзінді көшірме қоса береді. Өз өндірісі жоқ дүкендер, салондар, жеткізу және басқа да қызметтер бұл шараларға сай келмейді.
Өтінім қалай беріледі және қанша уақыт кетеді
Өтінім QazIndustry арқылы немесе egov.kz порталында электронды түрде беріледі және басшының немесе ЖК-ның электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылады. Әр шараға жеке өтінім беріледі. Құжаттар қазақ немесе орыс тілінде қабылданады.
Цифрлық жабдыққа өтем алу үшін өтінімге мыналар қоса беріледі:
- сатып алынған жабдық туралы есеп: кәсіпорын немен айналысады және бұл жабдық не үшін қажет;
- сатып алу-сату шарты, бүкіл сомаға шот-фактуралар мен төлем құжаттары;
- қабылдау-беру актісі немесе жүкқұжат;
- техникалық құжаттама: пайдалану жөніндегі нұсқаулық, дайындалған күні, зауыттың сәйкестендіру нөмірі;
- жабдықтың суреттері және қазақстандық тауар өндірушілер тізілімінен үзінді көшірме.
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі — 14 жұмыс күні. QazIndustry өкілі өндіріске барып көруі мүмкін, ол кезде қарау 5 жұмыс күнінен аспайтын мерзімге тоқтатылады. Мақұлданғаннан кейін шығындарды өтеу туралы келісімге қол қойылады, ал шотта бюджет қаражаты болса, QazIndustry екі жұмыс күні ішінде ақша аударады. Жылдық бюджет таусылғанда өтінім қабылдау тоқтатылады, бұл туралы QazIndustry сайтында хабарланады.
Кәсіпорын қандай міндеттеме алады
Келісім бойынша кәсіпорын екі жыл ішінде өнімді өткізуден және қызмет көрсетуден түсетін кірістерінің көлемін мемлекет салған сомадан кемінде екі есе ұлғайтуға міндеттенеді. Нысаналы көрсеткішке жетпесе, ақша 30 күнтізбелік күн ішінде қол жеткен нәтижеге пропорционалды түрде қайтарылады.
Екі жыл бойы QazIndustry көрсеткіштерді статистика деректері бойынша бақылайды, ал олар болмаса, кәсіпорыннан сұратады — жауапты 30 күнтізбелік күн ішінде беру керек. Сондай-ақ кәсіпорын өтелетін шығындар бойынша актіге қол қойылғанға дейінгі екі жыл мен одан кейінгі екі жылдағы статистикалық деректерді беруге келісім береді.
Жабдық емес, автоматтандыру керек болса
Чат-боттар, CRM, қойма есебі, дауыстық ЖИ-роботтар және бизнес иесіне арналған есептер QazIndustry шараларына кірмейді. Мұндай жобаларды ақшаның қайтарылуына сенбей есептеген жөн. Егер сізге «цифрландыруға мемлекеттен 50%» деп уәде берсе, бұйрықтың нөмірі мен қағиданың тармағын сұраңыз, содан кейін редакциясын adilet.zan.kz сайтынан тексеріңіз.
Автоматтандыру нақты шығынды жойғанда ақталады: жіберіп алған өтінімдер, қойманы қолмен қайта санау, кешке отырып жасалатын есептер. Тегін аудитте біз осындай жерлерді табамыз, алдымен не нәтиже беретінін көрсетеміз, содан кейін ғана құнын есептейміз. Қарапайым шешімдерді 5–7 күнде, үлкендерін 1–2 аптада іске қосамыз.
Егер сіз өндіруші болсаңыз және 3D-принтер, жаңа станок сатып алуды немесе инженерлерді оқытуды жоспарласаңыз, QazIndustry шараларын тексеріңіз: кәсіпорын шарттарға сай келсе, қағидаларда 40% қайтару көзделген.